Aylık Arşivler: Nisan 2020

Jeneratörün Gücü Nasıl Belirlenir?

Jeneratör satın alırken öncelikle yapmanız gereken iş, ihtiyaç duyduğunuz gücü belirlemektir. Prime veya standby gibi hangi güçle ilgilenirseniz ilgilenin, jeneratörünüz ihtiyaç duyduğunuz gücü karşılayacak güçte değilse, bu durum jeneratörünüzün zarar görmesine neden olabilir. Jeneratörün gücünü tam olarak belirleme işlemi, birçok faktör ve incelemeyi gerektirir.

Tek fazlı, üç fazlı, kW, kVA, prime ve standby gibi kriterler seçim yaparken kavram kargaşasına neden olabilir. Bu makale, sözü geçen bu karışıklığı önlemek ve jeneratör gücünü belirleme sürecine ilişkin bilinmesi gereken kilit konular hakkında düzenlenmiştir.  Sertifikalı bir elektrik teknisyeni kadar detaylı teknik bilgi vermese de bazı önemli kilit noktalar konusunda kullanıcıyı aydınlatır.

Jeneratör Güç Aralığı:  Elektrik mühendisliği alanında yaşanan gelişmelerle, üretilen jeneratörler geniş bir güç aralığını kapsamaktadır. Endüstriyel jeneratörler 50 kW-3 MW güç aralığında iken, 5kW – 50kW güç aralığındaki jeneratörler küçük ofis ve ev kullanımı için yaygındır.

Jeneratörün Büyüklüğü: Birçok kişi, standby (devamlı, kesintisiz) elektrik gücünü; devamlı çalışması gerekmediği için küçük jeneratörle karşılayabileceğini düşünmektedir.  Maalesef bu durum, jeneratör satın alırken yapılan en yaygın hatalarından biridir ve yeni jeneratörünüzün zarar görmesinin yanı sıra beslediği tesisteki ekipmanların zarar görmesine ve bu ekipmanlara bağlı işlerin durmasına neden olabilmektedir. Burada hatırlanması gereken kilit nokta; ihtiyaç duyulan güçten daha yüksek güçteki jeneratörün tercih edilmesi gerektiğidir.

Doğru Büyüklükteki Motor veya Jeneratör nasıl belirlenir?: Sertifikalı bir elektrik teknisyeninin yapacağı keşif ve hesaplamaların yerini doldurmasa da aşağıdaki maddeler doğru bir yol izlemeniz için bir başlangıç olabilir:

İhtiyacınızı iyi bilin:  Bir bayiye giderek mevcut olan en iyi veya en ucuz jeneratörü satın almak doğru bir yaklaşım değildir.  Bir seçim yapmadan önce ihtiyaç duyduğunuz elektrik gücünü detaylıca belirlemek her zaman için daha iyidir.  Bunu aşağıdaki şekillerde yapabilirsiniz:- Jeneratör ile beslenmesi gereken öğelerin bir listesini yapınız.

– İlgili öğelerin başlangıç ​​ve çalışma güçlerini not ediniz.

– kVA veya kW cinsinden toplam güç gereksinimlerini hesaplayınız.

Başlangıç ​​ve Çalışma Gücü Nasıl Belirlenir?:  Jeneratörün besleyeceği cihazların başlangıç ​​ve çalışma güçlerinin belirlenmesi, doğru güç gereksinim hesabı açısından çok önemlidir. Normalde, bu tip bilgileri, cihazın üzerindeki etikette veya kullanım kılavuzunda bulabilirsiniz.

Amper – Watt Dönüşümü: Cihazların güç gereksinimlerini genellikle amper cinsinden görürsünüz. Güç ihtiyacını amperden watta  dönüştürmek için, aşağıdaki hesaplamaları yapabilirsiniz:

Rezistif yük için: Watt = amper x volt

Reaktif yük için: Güç = (amper x volt) x güç faktörü

Güç Tüketim Grafiği: Kullandığınız elektrikli ekipmanlarının kullanım kılavuzlarını kaybetmeniz durumunda güç tüketim değerlerine erişemiyebilirsiniz.  Aşağıdaki güç tüketim tablosu’nda yaygın olarak kullanılan cihazların yaklaşık güç değerlerine ulaşabilirsiniz. Bu tabloda başlangıç ​​ve çalışma güçlerinin farklı olduğunu rahatlıkla görebilirsiniz.

Güç Tüketim Tablosu
Bu tablo, değişik tipteki elektrikli cihazlar arasında güç değerlerinin nasıl değiştiğini göstermektedir. Bu tablonun yansıttığı değerler güç gereksinimlerinizi hesaplamak için kesin bir kılavuz değildir. En doğru hesaplama için her cihazın kullanma manueline veya profesyonel bir elektrikçiye başvurunuz.
MaddeBaşlangıç ​​Gücü (W)Çalışma Gücü (W)
Daire Testere2.4001.200
Matkap1.800720
Edger2.400960
Elektrikli Testere2.4001.200
Elektrikli Çim Biçme Makinası43201.440
Elektrikli Basınçlı Yıkama36001.200
Elektrikli Çim Makinası1.500600
Oyma Testeresi1.800720
Spiral testere2.100840
Elektrikli Zımpara1.800600
Boya Püskürtücü1.080360
Planya2.400960
Router1.500600
Su Pompası30001.000
Islak / Kuru Vakum2.500888
Vinç54001.800
Fırın Fanı, gaz/fuel oil fırın
     1/8 beygir gücü (hp)500300
     1/6 beygir gücü (hp)750500
     1/4 beygir gücü (hp)1.000600
     2/5 beygir gücü (hp)1.400700
     3/5 beygir gücü (hp)2.350875
Merkezi Klima
     10.000 BTU2.2001.500
     20.000 BTU33002.500
     24.000 BTU49503800
     32.000 BTU65005000
     40.000 BTU67006000
1/4 ‘Matkap300300
Oyma Testere300300
Elektrikli Çim Makinası500500
Kayışlı Zımpara1.0001.000
Disk Sander1.2001.200
Testere1.2001.200
Helezon Testere31001.560
12 ‘Beton Kesici36001.800
7 1/4 ‘Testere30001.500
Disk Öğütücü40002.000
Hava Kompresörü (Ortalama)40002.000

Güç hesaplamanın farklı yöntemleri:  Cihazların türüne, sayısına bağlı olarak  ve jeneratörün kullanım planına göre güç gereksinimlerini hesaplamanın birkaç farklı yolu vardır:

– Tek motor çalışırken.
– Çoklu motorlar aynı anda çalışırken.
– Elektrik motorları yok iken.

Uygun güçte jeneratör seçiminin avantajları: Şimdiye kadar, ihtiyaçlarınıza göre uygun bir jeneratörü seçme konusunda fikir edindiniz, bu işlemleri takip etmekle kazanılan faydaların birkaçı şu şekildedir:

– Beklenmeyen sistem hatalarının giderilmesi,
– Aşırı yük nedeniyle yaşanan kapanmaların giderilmesi,
– Jeneratör daha uzun ömürlü olması,
– Performans garantisi
– Düzgün ve sorunsuz bakım
– Artan sistem ömrü
– Kişisel güvenliğin sağlanması

Nereden satın alınmalı, servis sağlayıcıları ve satış noktalarının rolü:  Jeneratörü sürekli veya acil durum elektrik gereksinimleri (belki bir kriz anında) amacıyla kullanacağınız için satın alacağınız firmanın seçimi, göz ardı edilmemesi gereken önemli bir husustur. Satıcının kaç yıllık deneyime sahip olduğu, servis imkanı verip vermediği gibi konuların tamamını incelemek gerekmektedir.

Rakım Güç Düşümü Hesabı

Jeneratör üreticisi firmalar ISO3046 standarlarında dizel motorlar kullanmaktadır.

Jeneratör setlerindeki dizel motorların kW cinsinden güç verileri genellikle 1000m. yüksekliğe göre verilmektedir. Bu yazımızda rakımı yüksek yerlerde ne gibi bir motor seçilmeli ve ne kadar bir güç kaybı olacağının bilgisini vereceğiz.

Genel olarak tüm içten yanmalı motorlar yüksek rakımlı yerlere çıktıkça verimliliği düşer.

Marka farketmeksizin tüm jeneratörler de her 1000 feette ( 304,8 m. ), %3,5 güç kaybederler. Güç kaybı ilk 500 feet yükseklik için hesaplanmaz.

Örneğin jeneratör setiniz deniz seviyesinde 100 kVA güç üretiyorsa,  1853 m. ( 6.079 ft ) yükseklikteki Erzurum’da kaç kVA üreteceğini bu formülle hesaplayalım .

6079 – 500 = 5.579,00 ft. / 1.000 =5,579 x %3,5 = %19,52

Deniz seviyesinde 100 kVA güç üreten jeneratör Erzurum’da 80,48 kVA güç üretecektir.

Önemli bir husus da yüksek rakımlı yerlerde kesinlikle Turbo motorlar tercih edilmelidir. Turbo olmayan motorlardaki güç kaybı çok daha fazla olacaktır.

50 kVA gücün altındaki motorların çoğunun turbo değilde doğal emişli olduğunu düşündüğümüzde, yüksek rakımlı yerler için jeneratör seçimimizi turbo emiş sistemli jeneratörler üzerinden yapmalıyız

Daha büyük güçteki jeneratörlerde ise verimliliği en yüksek düzeyde tutmak elektronik governöre sahip motorlarla mümkündür. Mekanik governörlü motorlarda verim düşümü daha fazla olmaktadır.

Jeneratör Ses Seviyesi

Jeneratör Gürültü Seviyesini Azaltmanın Yolları

Büyük motor tahrikli ekipmanlarda en çok göz ardı edilen konulardan biri ses seviyesidir.  Ses dalgası; katı, sıvı veya gaz gibi elastik bir ortamda yayılan herhangi bir bozucu olarak tanımlanabilir. Gürültü, insanların işitme duyularınca algılanan istenmeyen ses dalgalarıdır. Uzun süre aşırı gürültüye maruz kalan insan, işitme kaybına uğrayabilir. Buna göre bir ortamda aşırı gürültü potansiyel bir tehlikedir.

Gürültü kontrolü üç temel etkeni içerir: ses, yol ve alıcı. Karmaşık bir gürültü sorununa bir çözüm oluşturmadan önce, gürültü kirliliğinin baskın kaynağı belirlenmeli, iletim yolunun özellikleri keşfedilmeli ve gürültü düzeyi izin verilen düzeye indirilmelidir.

Jeneratör montajı sırasında, gerçek Ses Gücü Seviyeleri (Sound Power Levels ‘SPL’:Referans bir güce göre bir kaynaktan yayılan toplam ses) ’nin tahmin edilen ses seviyelerine göre sapmasına birçok faktör neden olur. Jeneratör kurulumundan önce ortamda mevcut olan gürültü, ortam gürültüsü olarak adlandırılır. Ortam veya arka plan gürültüsü, cihazın kurulumundan önce ölçülmeli ve hesaplanmalıdır.  Eğer tüm alan koşulları tam olarak etüt edilemediyse hesaplanan değerlere güvenlik toleransı uygulanmalıdır. Örneğin; binalar, duvarlar ve tabelalar ses alanını değiştiren yaygın etmenlerdir. Ses iletim yolu içindeki engeller kısmen sesi yansıtacak, absorbe edecek veya iletecektir.  Jeneratör projesine başlamadan önce saha koşullarını incelemek ve yerel gürültü yasalarını bilmek önemlidir.

Ses dalgaları sadece hava ortamında düşünülmemeli, katı ve sıvı ortamda da düşünülmelidir. Havadaki ses, genellikle katıdaki titreşim veya  sıvıdaki türbülans tarafından oluşturulur. Katı veya sıvı içerisindeki  ses dalgaları, havada duyulabilen sesi üretmeden önce uzun mesafeler kateder. Titreşim gürültüsüne bir örnek, tren ses dalgalarının hava iletiminden önce uzun mesafeden raylar üzerinden duyulmasıdır. Jeneratör setlerini akustik olarak izole etmekte zorlanılan ses iletim tipi bu tiptir.  Jeneratör tabanında yeterli titreşim izolasyonu olmadan, titreşimin etkisi giderilemez.

İdeal olarak,  kullanılan jeneratörler; izolatörler üzerine ya da üniteyi çevreleyen ses izolasyon muhafazalı beton üzerine monte edilmelidir. Sistemdeki küçük sızıntılar dahi tüm ses seviyesini etkileyebilir.  Jeneratör boru sistemindeki akışkanların ürettiği gürültüyü de engellemek için, bu boruları çevreleyici ses muhafaza yapıları kullanılmalıdır.

Sık Kullanılan Ses Absorpsiyon Malzemeleri

Ses dalgaları sert bir yüzeye çarptığında doğal olarak yansıtılır.  Sert yüzeylere absorpsiyon yüzeyi monte etmek, yansıtılan ses miktarını azaltır.

Ses absorpsiyon bileşiklerinin büyük çoğunluğu, gözenekleri sayesinde ses enerjisini ısıya dönüştüren değişken yoğunluklu materyalleri ihtiva etmektedir.  Ses muhafaza izolatörü araştırırken ses dalgasının içerisine yayılabileceği hava kanallı malzemelere bakmak en iyisidir. Gözenekler kapalı ise, malzeme genellikle zayıf bir emicidir. Herhangi bir gözenek; boya, kaplama veya koruyucu kaplama ile kapalı olmamalıdır.

Malzeme değerlendirme sürecine başlarken birkaç kilit noktaya dikkat edilmelidir. Ses absorpsiyon ölçümündeki ana ölçüt, absorpsiyon katsayısı olarak tanımlanan enerji absorbe etme yeteneğidir. Absorpsiyon katsayısı; matematiksel olarak, bir yüzey tarafından absorbe edilen ses enerji dalgalarının, yüzey üzerindeki ses enerjisine oranı olarak tanımlanır. Absorpsiyon katsayısı 0 ile 1 arasında değişebilir. Örneğin, katsayı= 0.8 ise ses enerjisinin % 80’i emilecektir. Ses katsayısı seviyelerini incelemenin bir diğer yolu açık bir kapı veya pencereden bakmaktır. Bu inceleme, pencere açıklığından absobe edilen ses dalgasının (100% katsayı=1) odaya yansıtılana oranı şeklinde olabilir. Absorpsiyon katsayısı tamamıyla frekansa bağlıdır ya oktav ya da 1/3 oktav bantları için incelenir.  Gözenekli ses izolatörleri, yüksek frekansta en verimlisidir, materyalin kalınlığı veya kütlesi geliştirildiğinde düşük frekans absorpsiyonunu da artırabilir.

Düşük frekansta ses absorpsiyonu gerekli olduğunda, çözüm genellikle panel ses absorpsiyon materyallerinin kullanılmasıdır.  İnce, esnek paneller; iki materyal arasında sığ hava boşluğu oluşturularak duvardan uzağa monte edilmelidir. Panel ve duvar arasındaki hava boşluğu çoğunlukla düşük frekansta ses absorpsiyonuna vesile olur.  İlgilenilen frekanstaki ses dalgaları, hava boşluğu sayesinde  panelin titreşimine neden olan rezonasyon etkisi oluşturur. Sadece ikincil bir gözenekli malzeme ile boşluk doldurularak ayarın keskinliği azaltılabilir.

Ses azaltımı için geleneksel yaklaşım, gözenekli kaplama ve dış yapı arasında sıkışmış bir ses emici malzeme kullanır. Gözenekli kaplama; eşit dağılımlı küçük gözeneklerle, temel “ayar” frekanslarında sesi etkin bir biçimde absorbe eden değişik malzemelerden oluşmaktadır.  Orta ve büyük gözenekler düşük, tiz frekanslar için kullanılır; fakat kullanımı yaygın değildir.  Gözenekli yüzey, ses emici gözenekli malzemenin üzerine monte edilir.  Kalınlığa bağlı olarak, aralık ve boşluk büyüklüğü ana frekanslarda tüm yapının absorpsiyonunu arttırır.  Katı yüzeylerin yansıtması nedeniyle, bu sistem kullanılarak yüksek frekanslı seslerin çoğu önemli ölçüde azaltılır.  Tüm materyalin en az %20’sini çevreleyecek şekilde boşluğa sahip gözenekli yüzey, yüksek frekanslı seslerin absorpsiyonunu önemli ölçüde indirgeyemeyecektir. %20’nin üzerindeki herhangi bir değer sesin tamamının emiliminde etkilidir.

Kabinli Jeneratör Setlerinin Yapıları

Kabin satın alma işleminden önce mekanik veriler ve egzoz verileri belirlenmelidir.  Bu bilgiler, tipik olarak, önceden tespit edilmiş bir mesafeden desibel cinsinden ifade edilir. Bu veriler, gürültü spektrum analizini içerebilir. Aynı zamanda radyatör gürültü seviyesinin de içerilmesi önemlidir.

Verilen bir kW değeri için boyutların, gürültünün ve hava akımı koşullarının üreticiden üreticiye değiştiğinin bilinmesi önemlidir.  Örneğin; 2013 üretimi 800 kW bir jeneratör, 2004 üretimi 800 kW jeneratörle aynı gürültüyü üretmeyecektir. Her ünite biraz farklılık ihtiva edebilir.  Eğer birden fazla jeneratör setini karşılayacak şekilde kabin kullanılacaksa, ister ses izolasyonu kabini olsun ister kava koşullarına karşı koruma kabini olsun en kötü durum düşünülerek, her jeneratörü karşılayacak şekilde  seçim yapılması tavsiye edilir.

Kütle Yasası Temelleri

Kütle yasası; katı panellerdeki partiküllerin iletim kaybına değinir ve sınırlı bir frekans aralığı için kaybın büyüklüğü, duvarın birim alanı başına düşen kütle ile tamamıyla kontrol edilir.  Kütle yasasının temel prensibi frekansın iki katına çıktığında iletim kaybı 6 decibel artacağından bahseder. Örneğin sac bir yüzey 63 Hz’de 13 dB, 125 Hz’de 19 dB, 250 Hz’de 25 dB iletim kaybına sahiptir. Sacın kalınlığını 1/16 in.’den 1/8 in.’e artırıldığında, 63 Hz’deki  iletim kaybı 13+6=19 dB olur.  için hafif malzeme ve kütle tabakalarının kombinasyonu kullanılarak kompozit bir katman oluşturulur ve istenilen ses seviyesine ulaşılır.

Gürültü Rezonansı

Tüm malzemeler, insan yapımı ya da doğal olsun, rezonans frekansı olarak bilinen doğal bir titreşim moduna sahiptir. Rezonans frekans formülasyonu, kütle de dahil olmak üzere pek çok özelliklere dayanır. Jeneratör tabanındaki hafif kızak yapıları, motor frekans dalgalarıyla tabanda oluşan titreşim nedeniyle bazen yüksek ses seviyelerine neden olabilir.  Jeneratör seçerken uygun titreşim izolatörü seçimi çok önemlidir.  İyi izolatörler motor kuvvet frekansını sönümlemede ve yapının diğer kısımlarını izole etmede ciddi bir etkiye sahiptir.

Kaplamalar

Çoğu makine parçaları ve çoklu boru sistemleri hem çalışan personeli yanıklardan hem de makineyi aşırı ısı kaybından korumak için termal izolatörlü kaplamalarla standart olarak üretilir.  Jeneratör veya türbin gibi büyük ekipmanlar,  yoğun gürültü kaynağı olabilen servis bağlantı borusu gerektirirler. Boru sisteminin veya metal malzemenin dışına doğru tekli bir kompozit yapı ile hem akustik hem de termal izolasyonu sağlamak mümkündür.  Jeneratörlerde en çok kullanılan izolasyon malzemesi köpük kompozitleri veya boru sisteminin boyandığı kimyasal spreylerdir.

Susturucular / Gürültü susturucuları

Motordan, fandan ve üfleyiciden gelen sesi kontrol etmenin gerekli yolu susturuculardır.  Susturucular 3 gruba ayrılır: reaktif, absorptif ve reaktif/absorptif kombinasyonu.  Absorptif susturucular yüksek frekanslardaki ses azaltımında iyiyken, reaktif susturucular düşük frekans absorpsiyonunda iyidir.  Akustik etkileri geniş bir yelpazede bertaraf etmek, hem reaktik hem de absorptif elemanları içeren bir sistemi gerektirir.  Uygun bir susturucu seçimi; akış oranı, gürültü spektrumu, sıcaklık, nem gibi farklı faktörlere bağlıdır.

En Yaygın Kabin Grupları

Jeneratörlerde en yaygın kullanılan kabinler, akustik kabinlerdir. Tipik ses izolasyon jeneratör kabinleri, su geçirmez katmanın yanı sıra ekipmanın içerisine doğru bakan gözenekli ses absorpsiyon malzemesinden oluşan çok katmanlı bir yapıdır.  Ana absorpsiyon katmanı, jeneratörden gelen ses enerjisinin iletildiği pasajı bloke eden, su geçirmez katmandır.  Gözenekli ses absorpsiyon katmanı, tutulan ses enerjisini dağıtır ve ısı-izolasyon özelliği sağlar.  Tipik bir ses izolasyon kabininin bakımı menteşeli kapılar ve hava giriş panjurlarından yapılır.

Normal Hava Koşullarına veya Zorlu Hava Koşullarına Karşı Koruyucu Kabinler

Ses izolasyon kabinlerine ilave olarak hava koşulları için bir kabin gerekip gerekmediği belirlenmelidir. Burada ana nokta, müşterinin normal hava koşulları için mi yoksa zorlu hava koşulları için mi bir kabine ihtiyaç duyduğudur. Müşterinin sadece yağmur veya kar gibi hava koşullarından jeneratörü koruması gerekliyse çözüm normal hava koşullarına karşı koruyucu kabindir.

Olağanüstü hava koşulları için tam koruyucu kabine ihtiyaç duyulmaktadır.  Sert rüzgar, aşırı yağış, sismik aktivite veya aşırı sıcaklık gibi olağanüstü hava koşullarında, zorlu hava koşullarına karşı tam koruyucu kabin kullanılmalıdır. Tam koruma; yağmur, kar, sulu kar veya dolu gibi hava koşullarında alternatör veya motorun zarar görmemesi anlamına gelir.

Jeneratör Kabin İnşası

Jeneratör kabinleri; dayanıklılık, ses izolasyonu ve maliyet gibi çeşitli tercihlere göre imal edilir.  En popüler tasarımlar şunları içerir:

Civatalanmış – Basit bir jeneratör kabini; perçinli veya birbirine vidalanmış metal panellerden oluşmaktadır.

Kaynaklanmış – Fabrikasyon veya yapısal metal elemanlarla kaynak edilmiş iskeletin yüzeyi cıvata veya perçin vasıtasıyla metal bir sac ile kaplanır.

Prefabrikasyon Paneller – Paneller ön-imalatlı olarak gelir ve kabinin çatı ve yan kısımlarını oluşturmak için birleştirilir.  Asma kapı tertibatından yararlanılır, duvar ve çatı panelleri genellikle jeneratör iç astarında metal yüzeyli termal veya akustik izolasyon içerir.

Jeneratör Kabin Malzemeleri

Jeneratör kabini edinirken, kısa ve uzun vadede en iyi malzemeleri dikkate almak önemlidir.  Başlangıç ​​maliyetleri, jeneratör coğrafi konumu ve bakımla ilgili uzun vadeli düşünceler arasındaki denge faktörü önemlidir. En sık kullanılan kabin malzemeleri için aşağıdaki tabloya bakınız:

MalzemeÖzellikleriEksiklikleri
Boyalı çelik-düşük başlangıç maliyeti-gürültü azaltma için elverişli-hasara dayanıklı-yüksek bakım-ağırlık 
Kaplanmış çelik(galvanizli, alüminyumlu)-orta başlangıç maliyeti-boyalı çelikten daha dayanaklı-gürültü azaltma-hasara dayanıklı-ara sıra kötü boya yapışması-ağırlık
Fabrika-önboyalı kaplanmış çelik-makul başlangıç maliyeti-uzun ömürlü-iyi görünüm-boyalı yüzey  yarı-parlak-ağırlık 
Fabrika-önboyalı alüminyum-mükemmel uzun ömürlü-hafif-estetik görünümlü parlak yüzeyler -çelikten daha fazla başlangıç maliyeti-izplasyonla gürültü kontrolü için ek kütle ihtiyacı
“300” Paslanmaz çelik-sert kimyasal çevre koşullarına dayanıklılık-boya gerektirmez-çok yüksek başlangıç maliyeti-“endüstriuyel” görünüm-ağırlık
“400” Paslanmaz çelik-kaplanmış çelikle aynı-“susturucu seviyesi” paslanmaz iyi görünüm ve uzun ömürlülük için yüksek karbon içerikli boya gerektirir-ağırlık
Toz boyalı çelik-temel olarak kaplanmış çelikle aynıdır-önboyamadan daha fazla renk opsiyonu-önboyamadan daha fazla malzeme kalınlığı-ağırlık
Toz boyalı alüminyum-korozyona daha dayanaklı olamakla temel olarak önboyamalı alüminyumla aynıdır-maliyet

Ses Azaltım Önerileri

Jeneratör satın alırken dikkat edilmesi gereken kilit noktalardan birisi de ne kadar ses azaltımına gerek duyulduğudur. Kabin boyutunu, hava opsiyonlarını ve gövde malzemelerini etkileyeceği için jeneratörü araştırırken bu kararın verilmesi önemlidir. Gürültü testini yaparken ses basınç birimi ölçümünün (decibel dB) logaritmik olduğunun bilinmesi yararlıdır.  Temel prensip bir kabindeki ses azaltım miktarıyla ilişkilendirilebilir.  Jeneratörün büyüklüğü, ağırlığı ve hava işleme kapasitesi arttığında daha fazla ses izolasyonu gerekir ve maliyet artar.

Jeneratör projesi başlangıcında ses izolasyonuna aşırı harcama yapmak yerine gürültü gereksinimlerine göre doğru bir tablo oluşturulması önemlidir.  Çoğu şehir, yaşam alanlarında azami ses seviyesi konusunda talimatlara sahiptir fakat standby jeneratör seti gibi ayda bir kez bakım sırasında veya elektrik kesintilerinde çalışan gürültü kaynağı bu durumu belirsizleştirir. Jeneratör kabini satın almadan önce azami ses seviyesi yasalarının öğrenilmesi önemlidir.

Çoğu dizel jeneratör , standby olarak kullanılır ve birçok belediye standby üniteler için hafifletilmiş kısıtlamalara sahiptir.  Prime veya devamlı güç olarak kullanılan jeneratörlerde uzun süreli kullanım dolayısıyla bu kısıtlamalar daha serttir.  Eğer yaşam alanında belirli bir ses seviyesi sağlanması isteniyorsa, kabin üreticisine gereksinimin ne olduğunun ve jeneratör setinin yaşam alanından uzaklığının bildirilmesi gerekir.   Ek olarak, kabin üreticisinin çevredeki binaların planı, yardımcı yapılar ve topoğrafya konusunda bilgi sahibi olması gerekir.  Örneğin, jeneratör yakınındaki büyük bir yapı, site etrafındaki ağaçlık alan veya sert yüzeyli otopark sesin iletimini büyük ölçüde etkiler bu yüzden proje için kabin tasarımı gerekir.

Ses seviye ölçer (decibel metre) ses seviyesini ölçmede kullanılan yaygın bir cihazdır.  Ses seviye ölçer ses basıncını ölçen mikrofon ve bu basıncı SPL okumaya çeviren elektronik devre vasıtasıyla çalışır.  Temel bir ses ölçer ani bir SPL’yi hesaplayabilir, değerleri okuma imkanı sağlar.

Gerçel-zaman ses analizörü, birden fazla işlemci kullanarak çeşitli ses seviyelerini aynı anda ölçebilen çok amaçlı ses ölçüm cihazıdır. Ses özellikleri, gerçel-zaman ses analizörüyle ilgilenilen gerçel zaman spektrumunun tümünde veri kaybı olmadan gözlemlenebilir.  Bu analizör, her seferinde bir oktav bandı yerine aynı anda tüm oktav veya 1/3 oktav bantlarını ölçerek birden fazla ses seviye ölçerin yaptığı işi yapabilir.  Bu analizörün diğer opsiyonel özellikleri arasında, kesikli frekans analizi için Fast Fourier Transform (FFT) ölçümleri ve ses şiddet probunu kullanarak ses şiddeti ölçümleri de vardır.

Potensiyel müşteriler için bir uyarı:  Ses bir dalga fenomeni olduğu için, ses seviyesinde mesafenin etkilerini belirlemek için başparmak kuralının uygulandığı ters kare yasası vardır.  Ters kare yasası basitçe, serbest alan şartlarındaki ses kaynağı için,  kaynaktan mesafenin her iki kat artışında ses seviyesinin 6 dB azalacağını ifade etmektedir.  Örneğin; ses seviyesi 50 adımda 100 dB(A) ölçüldüyse, 100 adımda 94 dB(A) ölçülür.  Ayrıca, “Serbest alan” teriminin jeneratörün 30-50 adım uzağı olmadan başlamadığının bilinmesi de önemlidir.

Ses Azaltım Sınıflandırılması

Verilen bir mesafede ulaşılması gereken spesifik bir desibel seviyesi yoksa performans spesifikasyonunun belirtilmesi yaygındır bu da kabinin kendisinde gerekli olan azaltım miktarının tespitiyle sağlanır.  Bu yüzden kabin üreticileri belirli mesafeler için ses azaltım miktarlarını standardize ederler.  Örneğin; bir üretici 10 adımda 25 dB(A) azalmanın 1 metrede 10 dB(A) azalmanın olduğunu belirtebilmelidir.  Bu geniş veriler genellikle jeneratör kabininin etrafındaki değişik noktalarda ölçülmüş ortalama değerleri ifade eder.

Jeneratör kabin tasarımlarını incelerken, vaat edilen değerin 3-5 db(A) üzerinde gürültü içeren bir nokta bulunmayacak şekilde tasarlanmış olup olmadığına dikkat edilmelidir.  Örneğin, eğer radyatör deşarjlı hava uygun şekilde işlenemezse, kabin etrafında oluşan ses seviyesi dizayn kriterleriyle uyuşmuş olsa da kabul edilemeyecek derecede yüksek olur.

Jeneratör Yakıt Tankları

Jeneratörler, elektrik kesintileri sırasında elektrik üretimini gerçekleştirirler. Bu elektrik üretimi, yakıtın yanmasıyla oluşan mekanik enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülmesiyle sağlanır.  Bu konuda daha detaylı bilgi için Elektrik kesintisi sırasında jeneratörde yakıt mevcut değilse jeneratör ihtiyaç duyulduğu durumda işlevini yerine getiremez. Bu yüzden böyle bir olasılığın ortaya çıkmasını önlemek için yakıt depolaması yapılmalıdır. Yakıt özel olarak tasarlanmış bir yakıt tankı içinde depolanır. Uygun yakıt tankı seçerken ve monte ederken çeşitli hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.

Yakıt Tankı Kapasitesinin Belirlenmesi

Yakıt tankınızın kapasitesini belirlerken öncelikle yapmanız gereken, ne kadar yakıta ihtiyaç duyduğunuzu belirlemektir.  Aşağıdaki üç parametreyi tahmin ederek minimum depolama kapasitesini hesaplayabilirsiniz.

(1) Acil Stok: Aşırı tüketim ihtiyacında ve elektrik kesintisinden sonra yaşanacak gecikmelerde ne kadar yakıt gereklidir?

(2) Tedarik Zamanı: Yakıtınsatıcıdan, jeneratörün bulunduğu konuma tedarik zamanı ne kadardır?

(3) Tedarik Zamanı Depolaması: Satıcıdan yakıt tedarik edinceye kadar jeneratörü çalıştıracak yakıt miktarı ne kadardır?

Yukarıdaki üç parametreye bağlı olarak minimum depolama miktarı bitişikteki gibi belirlenmiştir:
Minimum depolama kapasitesi = Acil Stok + Tedarik Zamanı Depolaması

En uygun yakıt depolama kapasitesi ne kadardır?

Kısa süreli elektrik kesintileri durumunda, daha küçük bir depolama tankı, yakıt gereksinimi için yeterli olacaktır. Ancak, tankın küçük olması dolayısıyla çok daha sık ve az miktarlarda yakıt satın almanız gerekir.  Küçük tank dolayısıyla jeneratörü satın alırken maliyetiniz düşük olur; ancak sonrasında birim başına tüketilen yakıt miktarı daha fazla olur. Büyük depolama tankları, büyük ticari kuruluşlar veya elektrik kesintilerinin sık ve uzun yaşandığı bölgelerde kullanılır.  Bu durumda, daha az ve daha büyük partiler halinde yakıt satın alabilirsiniz.  Ancak, jeneratörü satın alırken maliyetiniz yüksek olur. Aynı zamanda bakım masrafları da uzun vadede yüksek olacaktır. Eğer tek seferde teslim edilecek yakıt büyük miktarlarda sipariş çünkü Öte yandan, birim başına tüketilen yakıt miktarı azalır. Ancak, yakıtın daha büyük bir miktarda depolamasından kaynaklanan tehlikelerden oluşacak gizli maliyeti de hesaplamanız gerekir.

Yakıt Tankları Türleri

Jeneratör yakıt tankları genellikle üç tiptir:

  1. Alt taban tankları
  2. Yeraltı depolama tankları
  3. Yerüstü depolama tankları

Alt Taban Tankları

1.000 galondan daha az yakıt depolayacaksanız, jeneratörün taban kısmını yakıt tankı olarak kullanılabilirsiniz. Adından da anlaşılacağı gibi, alt taban tankları jeneratör setinin taban yüzeyine sabitlenmiştir.  Alt taban tankları dikdörtgen kesitinde ve çift duvarlı tanklardır.  Bu durum, herhangi bir kaçağa karşı tankın dayanıklılığını arttırır.  Her iki tank da ağır çelik kaynak kullanılarak inşa edilmiştir.  Tank dolum sisteminin; tank % 95 dolu olduğunda giriş vanası otomatik olarak kapanacak şekilde tasarlanmış olması gerekir. Yükleme tamamlandıktan sonra birincil tank 5 psig’de ve ikincil tank da 3 psig’de test edilir.

Yeraltı Depolama Tankları

Yakıt 1.000 ‘den fazla galon saklamak gerekiyorsa, yeraltı depolama tankları veya yer üstü depolama tankları seçebilirler. Yeraltı depolama tankları onlar çevre korumalı, çünkü daha uzun bir yaşam kurmak ama olması daha maliyetlidir. Yeraltı depolama tankları cam elyaf takviyeli plastikten inşa edilebilir. Yapısal sağlamlığını sağlamak için böyle tankları genellikle çok yivli edilir. Alternatif olarak, yeraltı depolama tankları çelikten ama zemin sudan korozyona karşı uygun katodik koruma ile imal edilebilir. Aynı şekilde, jeneratör için yeraltı depolama tankından boru cam elyaf takviyeli plastik veya katodik korumalı çelik olabilir.

Yer altı depolama tankı sistemlerinde sızıntı ve döküntüler pahalı ve düzeltmek için zor olabilir. Bu tür sistemler taşma ve dökülme önleme ekipman ve prosedürler ile donatılmalıdır. En kötü durum senaryosunda, yeraltı depolama tanklarının kurulumu yakıt dökülmesi veya sızıntı sınırlı bir alana içerdiği şekilde olmalıdır. Bu nedenle, yeraltı alanı beton zemin ve duvarlar ile çevrilidir. Yeraltı depolama tankları bu alanda yüklendikten sonra, dış bölge kum ve çakıl ile doludur.

Yerüstü Depolama Tankları

Adından da anlaşılacağı gibi bu tanklar yerüstü zeminine monte edilir. Bu tankların yapısal özellikleri yeraltı tanklarıyla benzerlik gösterirken kurulum prosedürleri birçok farklılık gösterir. Bu durumun sebebi tehlikeleri en aza indirmek için dikkat edilmesi gereken farklı faktörlerdir. Yerüstü tankları çevredeki diğer tesislere de yayılma riski bulunan yangın tehlikesi oluşturmaktadır. Bu nedenle bu tanklar, bu tür tesisleri etkilemeyecek uzaklıkta olmalıdır.  Oluşabilcek sızıntılar için tank etrafına hendekler inşa edilmelidir.   Hendeklerin hacmi genel olarak tank hacminin % 110’u kadar olmalıdır. Yer üstü depolama tanklarının, uygun koruyucu yapılarla, hava koşullarından korunması gereklidir.

Onaylar ve Standartlar

Yakıt tanklarının ve beraberindeki boru sistemlerinin, dizel jeneratör kurulumundan önce onaylanması gerekmektedir. Yalnızca  kapasiteleri düşük olan tankların onayları muaf olabilir.  Tankın yanında imalat çizimleri, boru tasarımı ve üreticinin kurulum talimatları gibi ürün bilgi ve formları tedarik edilmelidir.

Jeneratör yakıt tanklarının imalat ve montajı sırasında çeşitli standartların takip edilmesi gerekir.  Jeneratör yakıt tankları için NFPA ilgili bölümleri NFPA30 ve NFPA37’dir.

Jeneratör Kontrol Panosu

Jeneratör Kontrol Panosu Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Makinelerin Kontrolü

Bir makine; parametrelerinin görüntülenmesi, verimli çalışmasının kontrolü ve gerektiğinde müdehale edilebilmesi için kullanıcı arayüzü gerektirir.  Makinenin aşırı ısınması, hızının düşmesi, hızının artması gibi durumlar  genel olarak hava koşulları ve parçaların aşınmasına bağlıdır. Jeneratör gibi elektrik makinelerinde bu değişiklikler, bir elektrik sinyali oluşturularak jeneratörün zarar görmesi engellenir.

Jeneratörler ve bileşenleri hakkında ek bilgi Jeneratörler Nasıl Çalışır adlı makalede bulunabilir . Bu sinyaller, makinenin performansını kontrol etmek için bir mikrodenetleyici ile işlenir. Kentsel ortamlardaki (örneğin, sinyal lambaları ve otomatik kapılar gibi) makinelerin bir çoğu, bu tür kontrolörler sayesinde tamamen kendi kendini yönetir. Bu makineler, ısı ve hız gibi fiziksel özelliklerdeki değişiklikleri algılayan ve buna göre sinyalleri üretebilen sensörlere sahiptir. Modern jeneratörler de çeşitli parametrelerin değişikliklerini algılamak için benzer sensörlere sahiptir. Bu sensörler, bir kontrol panosu vasıtasıyla jeneratörü kontrol etmek için kullanılır.

Kontrol Panosu – nedir?

Görsel olarak, bir kontrol panosu; voltaj, akım ve frekans gibi çeşitli parametrelerin ölçümünü göstergeler ve ölçümetre aracılığıyla yapan işaret ve görüntüler kümesidir.  Bu ölçümetre ve göstergeler, yağmur ve karın etkisinden korunması için genellikle korozyona dayanıklı metalik gövde üzerine yerleştirilir. Pano, küçük jeneratörler için jeneratörün kendi gövdesine monte edilebilir.  Jeneratör üzerine monte edildiğinde, darbelere  ve titreşime karşı dayanıklı destekler kullanılır.  Endüstriyel jeneratör kontrol panoları, jeneratörden tamamıyla ayrılabilecek büyüklüktedir.

Kontrol panoları, genellikle kapatma butonu ve açma anahtarı gibi jeneratörün çalışmasına yardımcı buton ve anahtarlarla donatılmıştır. Anahtarlar ve göstergeler genellikle işlevsellik bazında gruplandırılır. Bu durum panoyu, bir operatörün kazayla yanlış seçim yapma olasılığını minimize ederek kullanışlı hale getirir.

Nasıl çalışır?

Kontrol panosu,  sensörlerden gelen bilgileri işledikten sonra geri besleme yaparak makinenin yönetimini sağlayan  mikroişlemcili bir yapıdır. Böyle bir geri besleme; aşırı ısınmayı gösteren sıcaklık, düşük/yüksek hız, düşük/yüksek yağ basıncı olabilir.  Tipik olarak, jeneratör içinde bir ısı sensörü ısıyı algılayarak bu bilgiyi kontrol panelindeki mikroişlemciye gönderir. Sonrasında mikroişlemci, yağ basıncının çok düşük ya da soğutma sıvısı sıcaklığının yüksek olduğu gibi durumlarda makinenin performansını düzenlemek için gerekli önlemleri alır. Endüstride, kontrol panolarının bu işlevi giderek önemli hale gelmektedir. Mikroişlemci veya mikrodenetleyici, kontrol panosu içerisindeki devreyle sensör girişlerini almak ve bu girişlere tepki vermek için programlanmıştır.

Kontrol panoları kesintisiz gücü sağlamak için Otomatik Transfer Anahtarı (ATS) ile kombine edilebilir. ATS, şebeke kesildiğinde bu durumu tespit eder. Tespit ettikten sonra jeneratörü çalıştırmak için kontrol panosuna sinyal gönderir. Kullanılan jeneratörün türüne bağlı olarak kontrol panosu, ayarlanmış zaman diliminde kızdırma bujilerini (dizel için) aktif eder. Sonrasında marşlama yaparak jeneratörü çalıştırır. Dizel Jeneratör motoru optimum hıza ulaştığı anda, marş devre dışı kalır. Sonrasınada ATS, jeneratör kontaktörünü kapatarak kesinti yaşanmadan tesisin beslenmesini sağlar.

Özel Kontrol Panoları

Kontrol panoları genellikle jeneratörünüzün üreticisi tarafından tasarlanmaktadır.

Günümüz kontrol panolarının sunduğu ortak özelliklerin bazıları şunlardır: sürekli dijital okuma,  büyük karakterli LCD ekranlar, yağ basıncı ve su sıcaklık sensörleri, ayar noktaları ve özel mesaj seçenekleri, uzaktan çalıştırma özelliği vb.

Standart panonun sunduğu bu ortak özelliklerin yanı sıra ihtiyaç duyacağınız  özel gösterge ve ölçümetre, takip edilmesi gereken özel parametreler, otomasyon gereksinimleri gibi durumları karşılamak için özel kontrol panoları yapılır. Özel panolar, sanayi ve konut tipi jeneratörlerde oldukça popülerdir.

İkinci El Jeneratörde Önemli Noktalar

İkinci El Jeneratör Alınırken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

İkinci el, az kullanılmış  jeneratör satın almak, birçok yönden avantaj sağlamaktadır. Yüksek kaliteli jeneratör edinmenin en düşük maliyetli yolu ikinci el jeneratör satın almaktır; bu nedenle firmalar, bünyelerinde ikinci el satış birimi barındırırlar. Ancak, satın alma işlemini gerçekleştirmeden önce dikkat edilmesi gereken, bu makalenin de temel amacını oluşturan birçok husus vardır: İlk husus, spesifik güç gereksiniminizi karşılayacak güçte jeneratörün seçilmesidir. Bu konuda daha detaylı bilgi için, jeneratörün büyüklüğünü belirlemeyle ilgili olan makalemizi inceleyebilirsiniz.  İhtiyaç duyduğunuz gücü belirledikten sonra, sıra diğer faktörleri incelmeye geldi.

İkinci el jeneratör (dizel, doğal gazlı, elektrikli propan, gaz, vb.) satın alırken bazı kilit hususlar şunlardır:

  • Yaşı , Çalışma saati ve Kullanım şekli
  • Üretici geçmişi ve itibarı
  • Bakım
  • Fiziksel aşınma ve yıpranma
  • Yük testindeki performans
  • Satın alma (komisyoncu veya dağıtıcı)

Jeneratör Yaşı, Çalışma saati ve Kullanımı:

Güvenilir bir ikinci el jeneratör satın alırken ilk dikkat etmeniz gereken husus; jeneratör setinin zaman saati, yaşı ve geçmişidir.İlk olarak,zaman saatinin kaçta olduğunu kontrol ediniz. Ayrıca ne amaçla kullanıldığını (prime/standby) bilmek de yardımcı olabilir. Standby veya yedek enerji kaynağı olarak kullanılan jeneratör ; prime veya sürekli enerji kaynağı olarak kullanılan jeneratöre göre daha bakımlıdır ve daha az aşınmıştır. Ancak, cihazın yaş ve kullanım bilgilerinin mevcut olmadığı durumları da unutmayınız. Bayiler genellikle hacizden, açık artırmadan elde ettikleri jeneratörlerin nereden geldiği ve ne amaçla kullanıldığı hakkında detaylı bir bilgiye sahip olmayabilir.  Bu gibi durumlarda, satıcının itibarı ve teknik ekspertizi önemlidir.

Üretici Geçmişi ve İtibarı:

Markası ve modeli her zaman kritik olmasa da, jeneratör üreticisinin geçmişi ve itibarı seçeceğiniz ikinci el makinede önemli bir rol oynar.  Elektrik enerjinizi (prime veya standby) karşılamada güven duyacağınız bir cihazı satın alacağınız için tanınmamış markalara itibar etmeyiniz.  Güvenilir bir üreticiyi tercih ederek kaliteli bir cihaz elde etmenin yanı sıra yedek parça ve garanti açısından avantaj sağlayabilirsiniz.

Bakım

Jeneratörün geçmişte yapılmış bakımları konusunda detaylı bilgi edinemiyebilirsiniz; ancak satın aldığınız firmanın; bakım, dizel motor tamiri, güç üniteleri ve transfer panoları konusundaki bilgi birikimini kontrol edebilirsiniz.  Kullandıkları prosedürler hakkında basit sorular sorarak satıcının güncel bilgisini sorgulayabilirsiniz.

Fiziksel Aşınma ve Yıpranma:

  • Görsel Muayene
    Bir sonraki adımınız görsel bir muayene olmalıdır. Bir jeneratör, herhangi bir mekanik cihaz gibi, çalışma sırasında aşınma ihtiva edebilir. Aşınma ya da arıza tespiti için tüm mekanik bileşenlerini kontrol ediniz. Mekanik parçalarda herhangi bir çatlak veya korozyon olup olmadığını kontrol ediniz. Herhangi bir şüpheli bir parça tespit edilirse, üretici tarafından önerilen parçalar ile değiştirilmelidir.
  • Rulman ve mil yatağı değişimi
    Satıcı tarafından değiştirilmemişse, rulman ve mil yataklarının tamamı ne durumda olursa olsun değiştirilmelidir.  Değişim işlemi, jeneratör çalışırken bu parçaların neden olabileceği herhangi bir zararı önler.  Rulman ve mil yatakları, jeneratör çalışması sırasında baskı altındadır ve jeneratör çalışırken karşılaştıkları herhangi bir basınç için bu parçaları test etmek çok zordur.  Bu yüzden, güvenlik açısından, bu parçaların değişimi en uygunudur.  Aynı durum cıvatalar ve saplamalar için de geçerlidir.
  • Kablolama ve lehim sağlamlık kontrolü
    Lehim kısımlarının sağlamlığını kontrol ediniz. Ayrıca elektrik bileşenleri ve bobinlerin sağlamlığını kontrol ediniz. Arıza için kablo izolasyonlarını test ediniz.
  • Yük testi
    Yük testi, satıcının yapmış olması gereken en önemli standart bir testtir, emin olmak için tekrar sorgulayınız. Bir yük testi, elektrik enerjisi üretiminde genel verimliliği belirlemek için yardımcı olur. Jeneratörün değişken yüklere gösterdiği iyi tepki genellikle belirtilen yük limitlerinde verimliliğinin bir göstergesidir. Jeneratörün ürettiği elektrik gücünün türü, jeneratör setinin genel durumunu gösterir. Test, uygun çıkışı ve frekansı kontrol etmelidir. Test, beklenmedik güç arızlarını gidermek için üç kez tekrarlanmalıdır.
  • Satın alma (komisyoncu veya bayi / distribütör)
    Endüstriyel dizel jeneratörler, en çok ihtiyacınız olduğu zaman optimum verimle doğru şekilde çalışması için sertifikalı teknisyenler tarafından test edilmesi gereken karmaşık, ince ayarlı makinelerdir.  Çoğu dizel jeneratöryüksek fiyatlı olması dolayısıyla, alım yapılan firmanın güvenilirliği önemlidir.  Bu yüzden, riskleri elimine etmek için, bu alanda yıllarca hizmet vererek belirli bir endüstriyel deneyim kazanmış firmalar tercih edilmelidir.